Borsa Nedir?




Borsa nedir
Borsa nedir

Borsa nedir, borsa hakkında bilgiler

Borsa nedir

Borsa, ticarete konu olabilecek her türlü malın alım ve satımının yapıldığı piyasalardır.Borsa mallar arz ve talep dengesine göre fiyatlanır.Talep azaldığı takdirde fiyatlar düşer, talep arttığı takdirde fiyatlar yükselir.Günümüzde teknolojinin ve iletişim araçlarının da gelişmesiyle birlikte borsalar birer dijital pazarlar haline gelmiştir.Aynı zamanda yatırımcılar evlerinde otururken bile dünyanın herhangi bir borsasından herhangi bir menkul kıymeti alabilir ve satabilir hale gelmişlerdir.

Borsanın eski zamanlardaki işleyişi ile günümüzdeki işleyişi arasında oldukça fazla fark vardır.Bu farkların ortaya çıkmasında teknoloji ve iletişim araçlarının gelişimi önemli bir etkendir.

Dünya üzerinde çok çeşitli borsalar mevcuttur.Günümüzde ticarete konu olan her türlü malın bir borsası vardır diyebiliriz.Örneğin döviz borsası, petrol borsası, altın borsası, gümüş, pamuk, şeker, bakır gibi ticarete konu olan her türlü kıymetin bir borsası oluşmuş durumdadır.

Bizim Borsa Nedir? konusunda vermek istediğimiz asıl bilgi ise borsa deyince halkın aklında canlanan “İMKB” yani İstanbul Menkul Kıymetler Borsasıdır.Tabii bu arada 2013 yılında kısaltması IMKB olan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası isim değiştirdi ve artık “Borsa İstanbul” adıyla anılıyor.Borsa İstanbul’un kısaltması ise BIST oldu.Yani şu şekilde:

Eski adı -> İstanbul Menkul Kıymetler Borsası : İMKB

Yeni adı -> Borsa İstanbul : BIST

Evet değerli ziyaretçimiz, 2013 yılında Türkiye’deki borsalar tek bir ad altında toplandı. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, Altın Borsası ve Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası’nı bir araya getiren Borsa İstanbul Anonim Şirketi 2013 yılından beri hizmet vermekte.

Borsada ne alınır, ne satılır?

Değerli ziyaretçimiz, BIST borsasında bireysel ve küçük yatırımcılar en çok hisse senedi alıp satmaktadırlar.Daha başka bir deyişle yatırımcılar en çok hisse senedi piyasasına ilgi göstermektedirler.
Tabii biz bu konuda size hisse senedi nasıl alınır, hisse senedi nasıl satılır gibi teknik bilgilerden çok, genel olarak Borsa nedir ve borsada ne gibi işlemler yapılır tarzında genel bilgiler vereceğiz.

Sitemizde borsada nasıl işlem yapılacağı, hisse senedi alımının nasıl yapılacağı, kimlerin borsada alım-satım yapabileceği gibi birçok bilgiler mevcuttur.
BIST borsasında işlem görmekte olan yüzlerce şirket hissesi mevcuttur.Yatırımcılar bu şirketlerin hisselerini almakta ve değerlenince satmaktadırlar.Bu şekilde yatırımcılar para kazanmaktadırlar.

Borsa ile ilgili verilebilecek yüzlerce terim ve tanım bulunmaktadır.Bunların en sık kullanılanları aşağıdaki gibidir.
Kısa süre içinde sitemizde borsa ve borsada işlem yapma konularında çok çeşitli ve ayrıntılı makaleler bulabileceksiniz.

Genel Borsa Terimleri

Hisse senedi alış işlemlerinde takas süresi nedir?

Hisse senedi alış işlemlerinin yapılabilmesi için portföyünüzde yeterli miktarda TL ve Likit Fon(1.5,6,ve 11.) bulunması gerekmektedir. Alış ya da satış işleminin komisyonla beraber hesaplanan tutarları T+2 gününde ( işlemden sonraki 2. İş günü) hesaplara yansımaktadır. Örneğin, Pazartesi hisse alım yaptığımızda işlem tutarı ve işlem neticesinde ödenmesi gereken komisyon rakamı kadar bakiye yatırım hesabınızda blokeye alınmaktadır. Pazartesi yapılan işlemin neticesinde hesaptan çekilecek olan meblağ T+2 iş günü sonrası yani Çarşamba günü, Cuma günü alım yaptığınızda ise Salı günü hesabınızda tahsil edilmektedir.

Hisse senedi satış işlemlerinde ödeme süresi ne kadardır?

Hisse senedi satış işlemlerinin yapılabilmesi için portföyünüzde satmak istediğiniz miktarda hisse senedi bulunması gerekmektedir. Satış işleminizden komisyon tutarı düşüldükten sonra T+2 gününde (işlemden sonraki 2. İş günü) hesaplara yansımaktadır.

Örneğin, Pazartesi satış yaptığımızda Çarşamba günü, Cuma günü satış yaptığınızda ise Salı günü hesabınıza satış tutarı yansıtılacaktır.

Hisse senedi işlemlerinde emir geçerlilik süresi ne kadardır?

Alış/satış emrinizi sadece tek seans ya da tam gün (her iki seans için de geçerli) emir olarak verebilirsiniz.

Hangi saatler arasında hisse senedi alış-satış emir girişi yapabilirim?

7 gün 24 saat hisse senedi alış-satış emir girişi yapılabilmekte olup sadece sabah “05:30-06:30” saatleri arasında ve seans bitimlerinde muhasebe işlemleri nedeniyle kısa bir süre emir iletimi gerçekleştirilemeyecek.

Hisse senedi alış-satış işlemlerinde internet üzerinden işlem komisyonu ne kadardır?

Hisse senetleri alış ve satış işlemlerinizde %0.2( binde 2) komisyon alınmaktadır.

Hisse senedi işlemlerinde vergi var mıdır?

Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 67. Maddesi kapsamında, bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla elden çıkartılan Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı hisse senetleri dışındaki hisse senetlerine ilişkin olarak elde edilen kazançlar için uygulanan gelir vergisi stopaj oranı 2008/14272 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla %10’dan sıfıra indirilmiştir. Söz konusu Bakanlar Kurulu kararı, 13.11.2008 tarihli resmi gazetede yayımlanmış ve 14.11.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Hisse senedi alış işlemlerinde portföy miktarı ne kadar olmalıdır?

Sermaye Artırımı Nedir?

Bir şirketin esas sermayesine karşılık olan hisse senetlerinin bedelleri ödendikten sonra genel kurul kararı ile yeni hisse senedi çıkarılarak şirket sermayesinin arttırılmasıdır.

Bedelsiz Sermaye Artırımı Nedir?

Anonim ortaklıkların, iç kaynaklarından yaptıkları sermaye artırımı karşılığı çıkardıkları hisse senetlerini bir bedel almaksızın ortaklarına dağıtarak gerçekleştirdikleri sermaye artırımlarıdır. Şirketin KAP’ta bildirim yaptığı günün 2 iş günü sonrası hesaplara yansıtılmaktadır.

Bedelli Sermaye Artırımı Nedir?

Şirketlerin sermaye artırımı karşılığında çıkardıkları hisse senetlerini nominal değerinden veya daha yüksek bir fiyattan satmak suretiyle gerçekleştirdikleri sermaye artırımına denir. Söz konusu hisse senetleri ortaklara satılabileceği gibi (rüçhan hakkının kullandırılması), ortaklar dışındaki yatırımcılara da satılabilir (rüçhan haklarının kısıtlanması). Bedelli sermaye artırımına katılım belli bir süre ile sınırlıdır.

Temettü Nedir?

Ortaklıkların dönem içinde elde ettikleri kardan mevcut ortakların pay alma hakkıdır. Borsada işlem gören şirketler kar payı dağıtmaları halinde nakit ve/veya hisse senedi şeklinde dağıtılabilir Halka açık şirket tarafından mevcut ortaklara nakit temettü dağıtımının, hesap dönemini izleyen 5. Ayın sonuna kadar tamamlanması zorunludur.

Açılış Seansı Nedir?

Açılış seansı, alış ve satış emirlerinin belirlenmiş bir zaman dilimi boyunca Alım Satım Sistemine iletildiği ve bu sürenin sonunda iletilen bu emirlerin en fazla işlemin gerçekleşmesini sağlayan tek bir fiyat seviyesinden (açılış fiyatı) işleme dönüştüğü tek fiyat yöntemi ile çalışan özel bir seans şeklidir. Açılış Seansı ile belirlenen fiyat, hisse senedinin ( ilk işlem) fiyatı olarak anılacaktır.
Açılış seanslarında emirler limitli ve açılış fiyatlı olarak gönderilir. Emir girişi aşamasında emir girişi yapılır, limit fiyatlı emirler değiştirilirken Açılış Fiyatlı Emirlerde sadece iptal ve miktar azaltma işlemi yapılır.

Açılış fiyatının belirlenmesi ve açılış işlemleri aşamasında emir girişi yapılamamaktadır. Emir değiştirme ve iptal yapılamamaktadır.

Birinci seans için Açılış Seans saatleri: 09.15 – 09.35 Emir toplama süresi: 09.15 – 09.30
İkinci seans için Açılış Seans saatleri: 14.00 – 14.15 Emir toplama süresi: 14.00 – 14.10

Açılış seanslarına iletilen ve seans sonunda işlem görmeyen veya kısmi olarak işlem gören limit fiyatlı emirler sürekli müzayede seansına aktarılır.

Kapanış Seansı nedir?

Kapanış seansı, normal seans sürecinden kalan -kotasyon hariç- tüm emirlerin de aktarılması suretiyle, belirlenmiş zaman dilimi boyunca yeni emirlerin herhangi bir eşleşme yapılmaksızın sisteme kabul edildiği ve bu süre sonunda en yüksek miktarda işlemin gerçekleşmesini sağlayan tek bir fiyat seviyesinin (Kapanış Seansı Fiyatı) hesaplanarak, tüm işlemlerin bu fiyat seviyesinden gerçekleştirildiği tek fiyat yöntemiyle çalışan özel bir seans uygulamasıdır.

Kapanış Seansı Aşamaları
Emir aktarım aşaması – (3 dakika, 17:30-17:33)
Emir toplama aşaması – (3 dakika, 17:33-17:36)

Fiyat belirleme ve kapanış seansı işlemleri aşaması – ( 17:36 -17:38)
Kapanış fiyatından /tek fiyattan işlemler aşaması – (2 dakika, 17:38-17:40)
Emir Aktarım Aşaması (17:30 – 17:33)

Sürekli müzayede bölümü, saat 17:30′ da sona erecek ve 3 dakikalık emir aktarım süreci başlayacaktır. Bu süreçte; ilgili tüm menkul kıymetlerde bekleyen, kotasyon emirleri dışında kalan emirlerin kapanış seansına aktarımı yapılacaktır. Piyasa yapıcılı olarak işlem gören E ve Y sıralarında bekleyen kotasyonlar iptal edilecektir. Varant, Borsa Yatırım Fonları ve Rüçhan Hakkı Kupon Pazarı emirleri kapanış seansına aktarılmayacaktır, bu hisseler için seans 17:30 itibariyle sona erecektir.
Emir aktarım süreci boyunca hiçbir işlem sırasında işlem girişi yapılamaz, bekleyen emirler değiştirilemez, iptal edilemez.

Emir Toplama Aşaması (17:33-17:36)

Kapanış seansı için emir toplama aşaması 3 dakika sürecektir. Bu 3 dakikalık süre boyunca kapanış seansı için emir toplanacak, iletilmiş emirler mevcut kurallar dahilinde değiştirilebilecek ya da iptal edilebilecektir. 3 dakikanın sonunda emir toplama süreci sona erecektir.

Kapanış seansında bir menkul kıymete girilecek emirlerin fiyatları menkul kıymette gerçekleşen son işlemin fiyatının +/ – 3%’ünden daha fazla farklı olamaz; %3 marj uygulanarak bulunan üst fiyat en yakın üst fiyat adımına, alt fiyat ise en yakın aşağı fiyat adımına yuvarlanarak belirlenir. Ancak bir menkul kıymet için o seans hesaplanan baz fiyata göre belirlenmiş +/ – %10’luk fiyat değişim sınırlarının dışında bir fiyattan kapanış seansında emir girilmesine izin verilmez.

Bu süreçte sadece limit fiyatlı emir ve Kapanış Fiyatlı Emir (KAFE) girişine izin verilecektir. KAFE emirleri, belirlenecek kapanış fiyatından işlem görmek üzere sisteme fiyatsız, sadece miktar bilgisi girilerek gönderilen,kapanış fiyatından emirle karşılaşması durumunda işlem gerçekleştirecek alış ya da satış emirleridir.

KAFE’lerin miktarları arttırılıp, azaltılabilir (arttırıldığında önceliği değişir), istendiği an iptal edilebilir. Ancak bu emirler fiyatlı bir emre dönüştürülemez. Fiyatlı emirler de mevcut kurallar dahilinde değiştirilebilir, iptal edilebilir. Ancak KAFE’ ye çevrilemez.

Kapanış Fiyatı Belirleme ve Kapanış Seansı İşlemleri Aşaması ( 17:36-17:38)
Bu aşamada, sürekli müzayede ve piyasa yapıcılı sürekli müzayede yöntemi ile işlem gören kıymetlerde kapanış fiyatı belirlenecek ve belirlenen kapanış fiyatından işlemler gerçekleştirilecektir.
Bu aşama süresince yeni emir girişi yapılamayacağı gibi bekleyen emirler değiştirilemez, iptal edilemez.
Kapanış seansı öncesinde ve kapanış seansında girilmiş ve işlem görmemiş tüm emirler kapanış fiyatından işlemler aşamasına aktarılacaktır. Gerçekleşmeyen KAFE’ler iptal olur.

Kapanış Fiyatından/Tek Fiyattan İşlemler Aşaması (17.38-17:40)
2 dakika sürecek bu aşamada, sadece kapanış seansında işlem görmüş olan kıymetlere emir girilebilecektir. Sisteme girilebilecek yeni alış ve satış emirleri sadece belirlenmiş kapanış fiyatından olabilecek ve aynı fiyattaki pasif emir ile karşılaşması halinde öncelik sırasına göre işleme dönüşecektir.

Kapanış fiyatından işlemler aşaması öncesinde girilerek bu aşamaya aktarılmış emirlerden, kapanış seansı fiyatına eşit olanların fiyatları değiştirilemez ancak miktarları azaltılıp arttırılabilir ve iptal edilebilir.

Kapanış seansı fiyatından farklı fiyatta bekleyen emirler ise miktarları azaltılıp arttırılamaz ancak fiyatları kapanış seansı fiyatına değiştirilebilir veya iptal edilebilir.

Para-Banka-Borsa hakkında 346 makale

parabankaborsa.com internet sitesi insanları ekonomi, finans, borsa, bankacılık işlemleri, kredi, kredi kartları ve bunlara benzer konularda bilgiendirmek için kurulmuş bir internet sitesidir.
Sitemizde yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.